Blog Mark Dijk & Willem Buunk: Fout vervoer

Bij de aanblik van een vrachtwagen in de stad lijkt er bij sommige stadsbewoners een waas voor de ogen te komen. In een irrationele reflex volgen daar direct de bijbehorende afkeurende woorden op. Bah. Vies. Fout. Ook tijdens de raadsvergadering van 1 februari jl. was het weer raak met vragen van GroenLinks over vrachtverkeer dat de Utrechtse werven in de binnenstad kapot zou rijden. Het schuim stond nog net niet op de mond. De eigen wethouder moest daar toch echt eens wat aan gaan doen, zo was de bedoeling, want de Utrechtse werven zijn werelderfgoed en vrachtauto’s zijn eng en groot en stoten vieze stoffen uit. De wethouder belooft natuurlijk prompt dat het de hoogste aandacht heeft. De “we hebben zin in de toekomst”-good guys zullen de roestuitbrakende bad guys eens even een ecologisch lesje leren.

Hoe zwart kun je het schetsen? Alsof een vrachtautochauffeur ’s ochtends om 4 uur voor zijn plezier uit bed stapt, om eens even lekker een rondje te gaan rijden door de Utrechtse binnenstad. En dat enkel en alleen om werven te slopen en rustminnende bewoners uit hun slaap te halen. Daar is helemaal geen sprake van. Zware en vervuilende trucks mogen de milieuzone van de binnenstand helemaal niet in. De vervoerders hebben onderling, met winkeliers en met de gemeente, keurig afspraken gemaakt over bevoorradingsroutes. Er geldt een maximum voor de aslast, waardoor we – niet  geheel toevallig – al jaren uitsluitend groot uitgevallen bestelwagens over de grachten zien rijden. Het lijkt heel wat, maar het weegt niet veel. En deze regels worden sinds vorig jaar ook gehandhaafd.

De vervoersmarkt heeft ondertussen niet stil gezeten. Er zijn innovatieve oplossingen gekomen, zoals de elektrische treintjes van de Cargohopper. De gemeente is zelf voor horecaondernemers aan de slag gegaan met de elektrische bierboot. Na een succesvolle start als overheidsdienst, kan deze ongetwijfeld al uitbesteed worden aan de markt. Bouwondernemers organiseren samen met transporteurs slimme bouwlogistiek. Dat is efficiënter en dat betekent minder ritten met bouwmateriaal in de binnenstad. Ook de vele gemeentelijke bouwprojecten, zoals de restauratie van de werven, vereisen de nodige bouwlogistiek in de binnenstad. Op korte termijn kunnen deze gemeentelijke bouwprojecten verantwoordelijk zijn voor 60% van al het vrachtverkeer. Dit mag dus ook niet van GroenLinks. Die laten bouwvakkers liever op de fiets materiaal halen en bouwafval wegbrengen. Misschien dat de Utrechtse ecowarriers hiermee een soort werkverschaffingsproject willen opzetten. Dat lijkt ons echter niet van deze tijd.

Wat is wel van deze tijd? Vrachtvervoer wordt steeds schoner. Het vrachtverkeer is door schonere motoren 20 keer, en voor sommige stoffen zelfs 50(!) keer schoner dan 25 jaar geleden. We kunnen verschillend denken over het tempo waarmee de vervuiling door verkeer aangepakt wordt, maar het eigenlijke probleem zit in de visie van GroenLinks op de economie. Zij hechten een heilig geloof aan de mythe van een schone creatieve industrie. Daarin werkt iedereen draadloos vanuit huis, op accu’s die gevoed worden door een zelfgebouwde windmolen. De realiteit van logistiek die bij die nieuwe economie hoort blijft onbenoemd. De thuiswerkers blijken in het tweede deel van de dag verrassend vaak op stap te gaan voor face-to-face ontmoetingen. En de boodschappen die we doen, moeten we toch echt gewoon zelf halen, of via internet bestellen, maar dan moeten ze ook aan de voordeur afgeleverd worden.

Voor de VVD telt niet de mythe van een gedroomde groene economie, maar tellen de feiten en de cijfers. De komende jaren draait de economie van de binnenstad nog in belangrijke mate op detailhandel. Er wordt €1,6 miljard omgezet in de Utrechtse detailhandel. De sector verschaft werk aan zo’n 12.000 mensen. 61% van de bestedingen in de binnenstad komt vanuit de Utrechtse regio. De binnenstad levert de gemeente jaarlijks een dikke € 5 mln. aan belastingopbrengsten (OZB). De mobiliteit en het goederenvervoer dat bij al die prachtige economische activiteit hoort, moet je gewoon goed organiseren. Het gemakzuchtige goed/fout denken over vrachtauto’s helpt niet. Wat wel helpt is duidelijke regelgeving, gelegenheid voor afspraken tussen vervoerders en ondernemers en ruimte voor innovatieve oplossingen voor vrachtvervoer en slimme logistiek die volop in de markt aanwezig zijn.